Дадлагаар оюутан байх хугацаандаа өөрийн зав зайгаараа ажиллах гэдэг нь танд туршлага болон өөрийгөө таних боломж юм.
Дадлагын ажил хийснээр та илүү туршлагажин бас өөрийн hard ба soft skill-ээ сайжруулна. Хичээлээр бид онолын мэдлэг авч танхимаар сурдаг бол дадлагаар талбар дээр хэрхэн буулгаж ажиллах ёстойг мэдэж авна. Дадлагаар ажиллах гэдэг нь дан ганц туршлагажиж, тухайн мэргэжилдээ сайжрахад сайн нөлөөтэйгөөс гадна бидний мэргэжил сонголт зөв байсан үгүйг оюутнуудад эрт олж мэдэхэд тусалдаг.
Жишээ 1:
Америкт их сургууль төгссөн залуусын:
-35% нь шууд ажилд ордог
-32% нь бараг 25нас хүртлээ таарсан ажлаа олохгүй явдаг
-33% нь 30хүртлээ карьераа эхлүүлж чаддаггүй
Шууд ажилд ороод байгаа сурагчдын 80% нь энд, тэнд дадлага ажил хийгээд үзчихсэн байдаг.
Ажлын туршлагын ашиг тус:
Ажлын туршлага танд дараах зүйлийг өгөх ёстой.
- ажлын орчин, ажил олгогчид ажилчдаасаа юу хүлээж байгааг ойлгох
- ажил мэргэжлийн боломжит ахиц дэвшлийг судлах
- өөрийгөө ойлгох, төлөвших, бие даасан байдал, өөртөө итгэх итгэл нэмэгдэнэ
- үргэлжлүүлэн суралцах ба/эсвэл цаашдын сургалтад хамрагдах хүсэл эрмэлзэл нэмэгдэх
- сургуулийн сургалтын хөтөлбөр нь залуучуудыг ажилд бэлтгэхэд хэрхэн нөлөөлж байгааг илүү сайн ойлгох
- ажлын байранд ажилд авах практик мэдлэгийн шалгуурыг мэдэх
- цагийн болон энгийн ажил эрхлэх боломжийг нэмэгдүүлсэн
- ажил олгогчийн ажлын туршлагын үнэлгээг ирээдүйн ажлын CV болон курсийн өргөдөлд тусгах боломж
- ажилтай холбоотой чадамжийг хөгжүүлэх, ур чадвар эзэмших боломж
- ажлын байрыг "турших" боломж.1
Ажил олгогч танаас дараах зүйлийг хүлээх болно:
- Цаг баримтлах (өөрийгөө удирдах, төлөвлөх чадвараа харуулах)
- Сонсох, анхаарлаа хандуулах (харилцааны ур чадварыг харуулах)
- Тодорхой үйл ажиллагаанд оролцох, багийн нэг гишүүн болон оролцож болно (санаачлага, харилцаа холбоо, багаар ажиллах)
- Үйл ажиллагаанаас таашаал авч, суралц.
Ажлын туршлагаас суралцах:
Хэрэв таны хийж буй ажлын дадлагаас таны хүссэн ажил биш гэдгийг мэдэрвэл та энэхүү туршлагаасаа суралцах боломжтой хэвээр байна:
Та ямар үйл ажиллагаанд дуртай байсан бэ?
Та ямар үйл ажиллагаанд сайн байсан бэ? Танд юу амархан санагдсан бэ?
Ямар үйл ажиллагаа танд таалагдаагүй вэ? Яагаад?
Та ажлаа хийхийг хүсдэг хүнтэй уулзаж байсан уу?
Та өөрт байгаа давуу талуудаа тодорхойлсон уу? Тэд юу вэ?
Ажил олгогчийн хүлээлтийн талаар та юу мэдэж авсан бэ?
Та ямар ажил хийх боломжтой байж болох вэ?
Та өөрийн эзэмшиж байгаа мэргэжилдээ эсвэл ажил олгогчдоо ажиллахыг хүсч байна уу? Яагаад?
Та өөр ямар ажил, салбарыг судлах хүсэлтэй байна вэ?
Өсөж, хөгжиж, нэмэлт туршлага хуримтлуулах тусам та өөрчлөгддөг. Таны мэдлэг, ур чадвар, сонирхол, тэр ч байтугай таны үнэт зүйл, зан чанар хүртэл өөрчлөгдөж болно. Бүх зүйл өөрчлөгддөг учраас өөрийгөө болон эргэн тойрныхоо ертөнцийг үзэх хандлага өөрчлөгддөг. Таны одоо гаргаж байгаа шийдвэрүүд таны амьдралын туршид тохирох болно гэж найдаж болохгүй. Та уян хатан, шинэ нөхцөл байдалд дасан зохицоход бэлэн байх хэрэгтэй.