"Өөрийгөө ойлгох нь бүх мэдлэгийн эхлэл." – Аристотель
Эхлээд өөрийгөө олоод дараа нь амьдралыг таньж эхлэх байх гэж би боддог. 9р сарын 29нд орсон Сэргэлэнцэцэг багшийн WHO AM I сургалт маань миний бодлыг батлах шиг болсон. Яагаад ч юм бид өдөр бүр маш олон төрлийн бэрхшээлтэй тулгардаг. Энэ нь биднийг бухимдуулдаг хэдий ч эцэст арга замыг олж байгаа нь биднийг хөгжүүлдэг юм. Бидний тархи гайхалтай бөгөөд маш олон төрлийн чадварууд бидэнд оршин байдаг.
1. IQ (Intelligence Quotient) – Оюуны Чадамжийн Илтгэгч:
IQ нь хүний танин мэдэхүйн чадамжийг буюу оюун ухааны түвшинг хэмжих үзүүлэлт юм. IQ нь логик сэтгэлгээ, асуудал шийдвэрлэх чадвар, математик бодох чадвар, ой санамж, хэл ярианы чадамж зэрэг танин мэдэхүйн талуудад төвлөрдөг. IQ тест нь ихэвчлэн дараах чадваруудыг шалгадаг:
- Логик болон шалтгаан гаргалгаа
- Математик тооцоолол
- Хэл ярианы ойлголт, үгсийн сан
- Ой тогтоолт
- Орон зайн сэтгэлгээ
2. EQ (Emotional Quotient) – Сэтгэл Хөдлөлийн Чадамжийн Илтгэгч:
EQ нь өөрийн болон бусдын сэтгэл хөдлөлийг таньж, ойлгож, удирдах чадварыг илтгэнэ. Энэ чадвар нь нийгмийн харилцаа, бусадтай үр дүнтэй харилцах, удирдах, багаар ажиллах зэрэг олон талт чадвартай холбоотой. EQ нь дараах чадваруудаас бүрдэнэ:
- Өөрийгөө ойлгох: Өөрийн сэтгэл хөдлөлийг таньж, удирдах.
- Өөрийгөө удирдах: Сэтгэл хөдлөлөө хянаж, зохистой шийдвэр гаргах.
- Нийгмийн ойлголт: Бусдын сэтгэл хөдлөлийг таньж, тэдний нөхцөл байдалд дасан зохицох.
- Харилцааны ур чадвар: Бусадтай үр дүнтэй харилцаж, урам зориг өгөх.
3. SQ (Social Quotient) – Нийгмийн Чадамжийн Илтгэгч:
SQ нь бусадтай үр дүнтэй харилцах, нийгмийн харилцааны хүрээнд амжилттай оролцох чадварыг хэмждэг. Энэ нь EQ-ийн нэг хэсэг боловч илүү өргөн хүрээтэй. SQ өндөр байх нь дараах чадваруудтай холбоотой:
- Бусдыг ойлгох, тэдэнтэй харилцах, харилцан итгэлцэл бий болгох.
- Харилцааны асуудлуудыг үр дүнтэй шийдвэрлэх.
- Хамтран ажиллах, нийгмийн идэвхтэй оролцоо үзүүлэх.
4. AQ (Adversity Quotient) – Бэрхшээлийг Даван Туулах Чадамжийн Илтгэгч:
AQ нь хүн хүнд сорилт, бэрхшээлтэй тулгарах үедээ хэрхэн даван туулахыг хэмждэг. Энэ чадвар нь стресстэй нөхцөл байдалд дасан зохицох, тэвчээртэй байж, шийдвэр гаргах чадвартай холбоотой.
- AQ өндөр байх нь: Хүнд нөхцөл байдалд сэтгэлээр уналгүй, даван гарах чадвар сайтай, уян хатан сэтгэлгээтэй гэсэн үг юм.
5. CQ (Creativity Quotient) – Бүтээлч Чадамжийн Илтгэгч:
CQ нь бүтээлч сэтгэлгээ, шинэ санаа, инноваци гаргаж ирэх чадварыг хэмждэг. Бүтээлч чадвар нь аливаа асуудалд шинэлэг, өвөрмөц хандлагаар хандах, ур чадвараа өөрчлөн зохион бүтээх чадвартай холбоотой.
- CQ өндөр байх нь: Шинэ санаа сэдэл гаргах, уян хатан сэтгэлгээтэй байх, аливаа асуудлыг шинэлэг арга замаар шийдвэрлэх чадвартайг илэрхийлдэг.
6. LQ (Leadership Quotient) – Удирдах Чадамжийн Илтгэгч:
LQ нь удирдах ур чадварыг илтгэнэ. Энэ нь хүн хэрхэн бусдыг уриалах, манлайлах, шийдвэр гаргах чадвартайг харуулдаг.
- LQ өндөр байх нь: Бусдыг уриалж, удирдан чиглүүлэх, багаар амжилттай ажиллах, удирдахуйц ур чадвартай гэсэн үг.
Тэгэхээр энэ олон тархины чадвар биднийг гайхалтай нэгэн болгодог байх нь.
Энэ сургалт өөрийгөө танин мэдэх үйл явцад шинэ өнгө нэмсэн, учир нь бидний амьдралын олон тал нь биднийг хэн болохыг тодорхойлдог юм байна гэдгийг ойлгосон юм.
Сургалтын үеэр өөрийн зан төлөвийн хэв шинжийг тодорхойлох тест өгсөн. Энэ тестийн үр дүнгээс би өөрийн зан чанар, хүчтэй болон сул талуудыг илүү сайн ойлгож авсан. Энэ зан чанарууд маань миний өдөр тутмын амьдралд хэрхэн нөлөөлдөг, миний амьдралын шийдвэрүүдэд яаж чиглэл өгдөг талаар бодоход хүргэсэн.
Би бусадтай харилцаж, хамтдаа суралцах дуртай хүн. Youth Inc төслийн хүрээнд залуустай хамтран ажиллаж байгаа минь ч үүнийг баталдаг. Сургалт, туршлагын явцад өөрийгөө илүү таньж, хөгжүүлснээр би зорилгодоо улам ойртож байна гэж мэдэрдэг. Зорилго маань бусдад туслах, тэдний амжилтанд хүрэхэд нөлөөлөх явдал юм. Үүний зэрэгцээ өөрийгөө хөгжүүлж, илүү сайн хувилбар руугаа ахих нь миний хувьд хамгийн чухал зүйлсийн нэг.
Өөрийгөө таних, хөгжүүлэх зам урт, гэхдээ энэ нь хүн бүрийн хувьд адал явдал, амжилтанд хүрэх түлхүүр юм гэж боддог. Би бол өөрийн үнэ цэнийг бүтээж буй нэгэн.
Миний бичвэрийг дэлгэрүүлж уншихыг хүсвэл доорх эх сурвалжид хандаарай.
- Daniel Goleman’s Emotional Intelligence ном (EQ-ийн анхдагч тайлбар).
- Richard J. Herrnstein, Charles Murray нарын The Bell Curve (IQ-ийн талаар судалгаа).
- Paul Stoltz-ын Adversity Quotient: Turning Obstacles Into Opportunities (AQ-ын судалгаа).
- Robert Sternberg-ийн Successful Intelligence (CQ-тай холбоотой судалгаа).