Ажил амьдралын тэнцвэрийн талаарх Цэцэгбадам багшийн 9-р сарын 29нд орсон эхний хичээлийн талаарх товчхон мэдээлэл бэлдлээ.
Би өөрийгөө нэлээн их ууртай хүн гэж боддог. Яагаад гэдгээ мэдэхгүй ч жаахан зүйл болоход л уур хүрч стресстэж эхлэдэг. Яг тэр үедээ яаж тайвшрах учраа олохгүй байсан ч энэхүү хичээлээр маш олон мэдээлэлтэй болж өөрийнхөө бухимдаж буй тэрхүү мөчид тайвшруулах аргаа суралцсан билээ.
"OK Zone" арга нь АНУ-ын сэтгэл зүйч Томас Харрис-ын 1967 онд гаргасан “I’m OK, You’re OK” (Би зүгээр, чи зүгээр) номонд үндэслэгдсэн ойлголт юм. Энэ ном нь Транзакт анализ хэмээх сэтгэл зүйн онол дээр суурилсан бөгөөд хүмүүсийн хоорондын харилцаа, зан төлөвийг хэрхэн хянах талаар голчлон тайлбарласан байдаг.
Транзакт анализ буюу харилцааны шинжилгээний онолыг анх гаргасан хүн бол сэтгэл зүйч Эрик Берн юм. Түүний 1964 онд гаргасан “Games People Play” ном нь хүний харилцааны динамик, зан төлөвийн хэв маягуудыг задлан шинжилж тайлбарласан. Томас Харрис энэхүү онолд тулгуурлан өөрийн номыг бичиж, хүмүүсийн харилцаанд эерэг хандлага үүсгэх, өөрийгөө болон бусдыг хүлээн зөвшөөрөх арга барилыг санал болгосон байдаг.
"OK Zone" арга нь бухимдал, сэтгэл зүйн байдлыг ойлгож, хүлээн зөвшөөрөх, амжилттай харилцаа тогтоох аргачлал бөгөөд "ОК" (зүгээр) болон "ОК биш" (зүгээр биш) гэсэн хандлагыг тусгадаг. Таны санал болгож буй +5 -5-ийн интервалын хуваалтыг "OK Zone" аргын гүнзгийрүүлсэн хувилбар гэж үзэж болно. Ингэж интервалд хуваах нь мэдрэмжийг илүү тодорхой болгох, түүний утгыг ойлгоход туслах боломжийг олгодог.
+5 -5-ын Интервалын Хуваалт
+5 (Байгаа) – Эерэг мэдрэмж:
- 5: Мөнхийн аз жаргал, сэтгэл хангалуун байдал. Хамгийн эерэг, баяртай үе.
- 4: Маш их сэтгэл хангалуун, таатай мэдрэмж.
- 3: Сэтгэл зүй, сэтгэл санаа харьцангуй сайн, эерэг хандлагатай.
- 2: Сэтгэл зүйд эерэгээр хандаж, асуудалд дасан зохицох боломжтой.
- 1: Сулхан эерэг мэдрэмж, боловч итгэл найдвар байна.
0 (Төв) – Нейтрал:
- Нэг ч эерэг, сөрөг мэдрэмжгүй, тайван, тэнцвэртэй байдал.
-1 (Байгаа биш) – Сөрөг мэдрэмж:
- -1: Хөнгөн сэтгэл зүйн дарамт, бага зэрэг бухимдал.
- -2: Тодорхой бухимдалтай, тайвшрахад хэцүү.
- -3: Багц бухимдал, санаа зовох, сэтгэл зүйд муугаар нөлөөлж байна.
- -4: Мөнхийн стресс, бухимдал, сэтгэлзүйд нөлөөлөх нь их.
- -5: Сэтгэлзүйн хямрал, гүн гүнзгий сэтгэл зүйн асуудал.
Хэрэглэх арга:
Мэдрэмжээ үнэлэх:
- Өдөр тутмын амьдралдаа ямар мэдрэмжтэй байгаагаа үнэлж, +5 -5-ын интервалын дагуу тэмдэглээрэй. Энэ нь танд сэтгэл зүйн байдал, бухимдал, стрессийг хэрхэн удирдах талаарх ойлголт өгөх болно.
Мэдрэмжийн шалтгааныг тодорхойлох:
- Яагаад та ийм мэдрэмжтэй байгаа вэ? Сөрөг мэдрэмжийн шалтгаан юу байж болох вэ? Энэ нь "OK Zone" аргын "I’m OK, You’re OK" хандлагын дагуу өөрийгөө үнэлэхэд тусална.
Асуудлыг шийдвэрлэх арга замыг хайх:
- Хэрэв та -5 эсвэл -4 зэргээр үнэлэгдсэн бол юун түрүүнд асуудлыг хэрхэн шийдвэрлэх талаар бодож үзээрэй. Сэтгэл зүйн хувьд илүү эерэг хандах арга замуудыг эрэлхийлж, шийдлийг хайх нь чухал.
Эерэг хандлагаар дасан зохицох:
- +1 буюу +2 зэрэгт эргэн очихын тулд та ямар арга хэмжээ авч, ямар эерэг үйлдэл хийх вэ гэдгээ бодож, түүнийгээ хэрэгжүүлээрэй.
Энэ аргыг ашигласнаар та өөрийн мэдрэмжийг илүү сайн ойлгож, сэтгэл зүйн байдлаа удирдах боломжтой. +5 -5-ын интервалд хувааж, мэдрэмж, бухимдлыг үнэлэх нь "OK Zone" аргын гүнзгийрүүлсэн хувилбар бөгөөд сэтгэл зүйн болон харилцааны хувьд илүү сайн шийдвэр гаргахад тусалдаг.
Энэхүү аргыг ашиглан 48 цагийн турш 2,2 цагийн зайтай өөрийгөө ажиглан дүгнэлт хийсэн байдал маань доор харагдаж байна.
Энэхүү ажиглалтаас харвал би өдрийн цагаар бухимдаж, оройн цагаар бага зэрэг аз жаргалтай байж бусад үед хэвийн байдаг байна. Энэхүү ажиглалт цагийн хуваарилалт гэхээсээ илүү би яг ямар мөчид илүү бухимдаж, баярлаж байгааг танихад маш их тус болсон юм.
Миний бичвэрийг дэлгэрүүлж судлахыг хүсвэл доорх эх сурвалжуудад хандаарай.
- Harris, Thomas A. I’m OK, You’re OK. Harper & Row, 1967.
- Berne, Eric. Games People Play: The Psychology of Human Relationships. Grove Press, 1964.